Platvoeten bij jeugdspelers is geen uitzondering — het komt veel vaker voor dan de meeste ouders denken.
▶Inhoudsopgave
▶Inhoudsopgave
En het is ook geen ramp. Maar het maakt de keuze voor de juiste voetbalschoen wel een stuk specifieker. Want een standaard schoen die prima past bij een 'normale' voet, kan bij platvoeten voor problemen zorgen. Dus laten we het gewoon eens eerlijk bekijken.
Wat betekenen platvoeten precies?
Bij platvoeten — ofwel pes planus, als je het medisch wilt noemen — valt de zool van de voet naar binnen.
Dat betekent dat de voet meer contact maakt met de grond dan bij een voet met een normale boog. Bij kinderen is dit vaak nog flexibel: de boog kan zichtbaar worden als het kind op zijn tenen staat, maar verdwijnt als hij staat. Dat is normaal en groeit vaak vanzelf mee. Maar hier zit het: tijdens het voetballen zet je telkens je voet met kracht neer.
Sprinten, wisselen van richting, schieten — dat belast de voet anders dan gewoon lopen. En als de boog wegzakt, krijg je meer druk op de binnenkant van de voet, de enkel en zelfs de knie.
Dus de schoen moet daarop inspelen. Niet later, nu al.
Stabiliteit boven alles
Wat me opvalt bij veel ouders is dat ze kijken naar de looks of het merk. Begrijpelijk, want kinderen willen graag die ene schoen.
Maar bij platvoeten gaat het om één ding: stabiliteen. De schoen moet de voet steunen, vooral aan de binnenkant van de zool.
Kijk daarom naar schoenen met een stevige hielkupheel — dat is het deel om je hiel. Die moet niet te zacht of te flexibel zijn. Een hoge zool is leuk voor demping, maar een lage hak voorkomt dat de enkel te veel naar binnen kantelt.
En dat is precies wat je wilt voorkomen bij platvoeten. Adidas heeft hier over het algemeen een voordeel: hun schoenen vallen breder, wat meer ruimte en steun geeft aan de binnenkant van de voet. Nike daarentegen is smaller — dat kan bij platvoeten sneller leiden tot drukpunten. Puma zit er qua pasvorm tussenin en werkt goed voor een gemiddelde voet. New Balance biedt ook vaak een bredere pasvorm, wat een pluspunt is.
De zool: niet te zacht, niet te hard
Eerlijk gezegd zie ik te vaak kinderen in schoenen die gewoon te zacht zijn aan de zool. Voelt lekker, ja. Maar bij platvoeten wil je juist dat de zool weerstand biedt.
Niet rigide — een jeugdvoet moet nog kunnen bewegen — maar wel met voldoende steun.
Let op schoenen met een zool die aan de binnenkant iets verhoogd of versterkt is. Dat heet soms een 'mediale post' of 'arch support'. Niet elk merk noemt dit expliciet, maar je kunt het voelen als je de schoen aan de binnenkant samknijpt. Als die makkelijk ineen zakt, is de steun te zwak.
Multi-ground is de standaard
Voor jeugdspelers geldt: multi-ground schoenen zijn bijna altijd de juiste keuze. MG-noppen zijn korter en meer verspreid, wat zorgt voor een gelijkmatigere drukverdeling over de voet.
Dat is beter voor platvoeten dan de langere, scherpere FG-noppen die je ziet op profschoenen. FG-noppen zijn riskant op kunstgras en geven meer grip dan nodig. Bij platvoeten kan dat leiden tot extra belasting op de enkel, omdat de voet minder vrij kan bewegen.
MG is veiliger, slijtvaster en geschikt voor zowel kunstgras als harde ondergronden.
Alleen op topniveau, op echt nat natuurgras, heb je specifieke noppen nodig. Maar dat is voor de meeste jeugdspelers niet relevant.
Pasvorm: de halve centimeter die ertoe doet
Een jeugdvoet heeft ruimte nodig — 0,5 à 1 cm voor de tenen is ideaal.
Te krap en je belemmert de groei en stabiliteit. Te groot en de voet schuift, wat bij platvoeten juist instabiliteit veroorzaakt.
Wat ik vaak zie: ouders kopen een maat te groot omdat 'het kind er nog in groeit'. Maar een te grote schoen is net zo slecht als een te kleine. De voet heeft dan geen houding in de schoen, en bij platvoeten is dat extra problematisch. Kies de juiste maat nu, en vervang de schoen op tijd. Voetbalschoenen zijn geen winterschoenen die je een seizoen langer draagt.
Materiaal: kies bewust
Suède zacht aanvoelt en geeft goede balgevoel, maar het slijdt harder dan leer.
Voor een actieve jeugdspeler die drie keer per week traint, is dat een overweging. Synthetisch materiaal is minder zacht, maar droogt sneller na een regenachtige training en houdt langer. Bij platvoeten raad ik aan om niet alleen te kijken naar comfort, maar ook naar hoe het materiaal de voet steunt. Te zacht materiaal geeft te weinig houvast. Kies voor een balans: stevig genoeg voor steun, flexibel genoeg voor beweging.
Onderhoud: verleng het leven van de schoen
Dit klinkt misschien als een saai punt, maar het is het niet. Schoenen na elk potje afspoelen en luchten verlengt de levensduur met maanden.
En dat scheelt geld — zeker als je weet dat jeugdspelers sneller groeien en vaker nieuwe schoenen nodig hebben.
Vraag je je af of dure voetbalschoenen echt beter zijn voor je kind? Dat is een goede overweging. Veel merken verkopen trends zoals lichtgewicht schoenen, maar vaak gaat dat ten koste van de levensduur.
Voor actieve jeugd is duurzaamheid belangrijker dan dat je schoen tien gram lichter is. Dat vind ik trouwens een van de grote misvattingen in de markt.
Concreet: waar begin je?
Neem je kind mee naar de winkel. Laat hem lopen, staan op de tenen, en kijk of de schoen de voet steunt aan de binnenkant.
Druk op de hielkupheel — die moet stevig zijn. Check de pasvorm met een vingerbreedte voor de tenen.
En kies MG-noppen, tenzij je kind op topniveau speelt op natuurgras. Platvoeten zijn geen beperking. Maar de verkeerde schoen kan er wel een maken. Kies bewust, en je voorkomt problemen voor later.